Osteochondroza kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego jest bardziej znana jako „rwa kulszowa”, „lumbago dolnej części pleców” i jest to choroba, która dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety w równym procencie. Osteochondroza w okolicy lędźwiowej i krzyżowej zajmuje pierwsze miejsce wśród przyczyn niepełnosprawności lub czasowej niezdolności do pracy danej osoby. Choroba polega na zniszczeniu kręgów i ich deformacji, uszkodzeniu krążka międzykręgowego, zmianach w aparacie więzadłowym, uszczypnięciu i zapaleniu nerwów i naczyń krwionośnych.
Bóle okolicy lędźwiowej i krzyżowej znajdują się na pierwszym miejscu wśród przyczyn czasowej lub całkowitej niepełnosprawności człowieka.
Z reguły osteochondroza lędźwiowa ma przebieg przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji. Przyczyny zaostrzeń: hipotermia, podnoszenie i przenoszenie (przed) ciężkich przedmiotów, stres i urazy kręgosłupa.
Etiologia i mechanizm rozwoju
Dokładny powód rozwoju osteochondrozy w okolicy lędźwiowej nie został w pełni poznany. Uważa się, że osteochondroza w tym obszarze kręgosłupa ma charakter wieloczynnikowy. Bardziej prawdopodobnymi przyczynami mogą być:
- Stałe obciążenia.
- Przeciążenie okolicy lędźwiowo-krzyżowej.
- Hipotonia mięśniowa.
Podstawą wszystkich powodów jest wyprostowana postawa; to ciągła obecność w pozycji pionowej powoduje ucisk i przeciążenie odcinków kręgów w dolnej części pleców i kości krzyżowej. Żadna część kręgosłupa nie podlega takiemu naciskowi na krążki międzykręgowe, kości i więzadła. Dodając do tego ekstremalną ruchliwość dolnej części pleców, ciągłe zginanie i skręcanie, okazuje się, że mięśnie, kości, więzadła i chrząstki tego odcinka doświadczają ogromnego stresu przez całe życie. I jak każdy „żywy mechanizm”, kręgosłup prędzej czy później zawodzi.
Przyczyny przyczyniające się do rozwoju osteochondrozy:
- Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne.
- Mikrourazy.
- Zmiany autoimmunologiczne.
- Czynnik genetyczny.
- Przyczyny trzewne (patologie narządów wewnętrznych).
- Nieprawidłowy rozwój kręgosłupa.
Ostatnie badania wykazały, że większy odsetek (60%) wszystkich przyczyn rozwoju osteochondrozy kręgosłupa lędźwiowego ma podłoże dziedziczne. Pozostałe 40% wynika z przyczyn powiązanych:
- Nieprawidłowa postawa.
- Noszenie ciężkich rzeczy.
- Zmiany hormonalne w organizmie.
- Choroby somatyczne i endokrynologiczne.
- Słaby dopływ krwi do kręgosłupa.
- Wiek, stres.
- Zła, niezbilansowana dieta.
Wszystkie te czynniki, łącznie lub osobno, są przyczynami, które przyczyniają się do zwyrodnienia krążków międzykręgowych w odcinku lędźwiowym. Logicznym zakończeniem destrukcyjnego procesu, który kiedyś się rozpoczął, jest osteochondroza lędźwiowa.
Najczęściej rozwój osteochondrozy w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa obserwuje się u osób prowadzących siedzący tryb życia (pracownicy biurowi, kierowcy). To właśnie brak aktywności fizycznej prowadzi do osłabienia gorsetu mięśniowego pleców, co oznacza, że zanika siła podporowa, co osłabia obciążenie krążków międzykręgowych i szkieletu kostnego. Na drugim miejscu w grupie ryzyka znajdują się osoby, których praca wiąże się z dużym obciążeniem pleców. I niekoniecznie jest to dźwiganie dużych ciężarów: długotrwałe przebywanie w jednej pozycji stojącej (chirurg) czy chodzenie bez możliwości siedzenia (kelner, sprzedawca) nie pozwala odpocząć kręgosłupowi.
Rozwój osteochondrozy w odcinku lędźwiowo-krzyżowym często obserwuje się u osób prowadzących siedzący tryb pracy.
Etapy i objawy kliniczne patologii
Jak każda choroba, osteochondroza kręgosłupa lędźwiowego ma etap początkowy, środkowy i końcowy, a każdy z nich ma swoje własne objawy. Istnieją trzy stopnie choroby, różniące się objawami i powikłaniami procesu patologicznego, a każdy stopień charakteryzuje się własnymi środkami diagnostycznymi i leczeniem.
Stopnie procesu patologicznego:
Osteochondroza I stopnia
Najłagodniejszy, początkowy etap choroby. Z reguły osoba nie zwraca uwagi na objawy rozwoju osteochondrozy. Ignorowane: niewielki ból i dyskomfort w okolicy lędźwiowej i krzyżowej, który pojawia się podczas schylania się, obracania lub siedzenia przez długi czas w jednym miejscu. Etap 1 nie wymaga specjalnego traktowania; wystarczy wyeliminować przyczynę objawów i poddać się terapii ruchowej i masażowi. W niektórych przypadkach stosuje się preparaty zewnętrzne (żele, kremy) lub słabe leki przeciwbólowe. Poważne leczenie farmakologiczne (tabletki, zastrzyki) nie jest wymagane; ćwiczenia lecznicze wskazane są w celu poprawy elastyczności więzadeł i mięśni.
Ale o ile objawy pierwszego etapu są nieznaczne, o tyle ten etap jest podstępny: ignorowanie bólu i samoleczenie prowadzi do powikłań i postępu.
Osteochondroza 2 stopnie
Na tym etapie przestrzeń między kręgami zaczyna się zmniejszać i pojawiają się charakterystyczne objawy: drętwienie kończyn dolnych i pachwin, ból. Powodem rozwoju etapu 2 jest zniszczenie pierścienia włóknistego i w konsekwencji uszczypnięcie włókien nerwowych. Na tym etapie leczenie farmakologiczne ma na celu złagodzenie objawów:
- Środki wazoaktywne, przeciwbólowe.
- Leki zawierające Ca (wapń).
- Leki przeciwhistaminowe.
Dobre rezultaty dają akupunktura, magnetyka i elektroterapia.
Leczenie na drugim etapie ma charakter leczniczy, stosując leki zawierające wapń.
Osteochondroza w dolnej części pleców, stopień 3
Najtrudniejszy i najtrudniejszy etap leczenia i objawów, ponieważ w tym okresie pojawiają się wypukłości i przepukliny międzykręgowe. Powyższe wiąże się ze zniszczeniem pierścienia włóknistego. Objawy są wyraźne, pacjent cierpi na silny ból i skurcze, osteochondroza lędźwiowa w tym zakresie charakteryzuje się zmniejszeniem ruchomości kręgów w okolicy lędźwiowo-krzyżowej i pojawieniem się problemów w narządach wewnętrznych.
Jak objawia się osteochondroza w dolnej części pleców?
Objawy osteochondrozy w odcinku krzyżowym i lędźwiowym objawiają się głównie bólem o różnym nasileniu i charakterze. Ból, zaczynający się po długim przebywaniu w niewygodnej pozycji, ostry (lumbago), ustalający osobę w najbardziej niewiarygodnej pozycji (zwykle pochylanie się do przodu). Ból jest skutkiem uszczypnięcia korzenia nerwowego, podrażnienia nerwów rdzeniowych, obrzęku więzadeł i mięśni.
Radikulopatia występuje z powodu:
- Mielopatia uciskowa (ucisk rdzenia kręgowego).
- Zwężenie (zwężenie) tętnic i żył (mielischemia uciskowo-naczyniowa).
- Uszkodzenia rdzenia kręgowego spowodowane upośledzeniem przepływu krwi.
Podobny zespół rozwija się z powodu przepukliny lub wysunięcia krążka międzykręgowego, kręgozmyku (poślizgu kręgu), przerostu chrząstki i tkanki kostnej. Ostatecznie połączenie wszystkich przyczyn prowadzi do poważnego zwężenia kanału, w którym przechodzą naczynia i nerwy. Przy każdym nieudanym ruchu są ściskane, na co wskazują charakterystyczne objawy: gdy struktury nerwowe są uszkodzone, pojawia się ból, gdy uszkodzone są naczynia krwionośne, w narządzie, który się nimi odżywia, pojawia się niedokrwienie.
Podstawa działań terapeutycznych
Jak leczyć osteochondrozę lędźwiową? Przede wszystkim wszelkie zabiegi mają na celu złagodzenie bólu, rozluźnienie mięśni, eliminację obrzęków i stanów zapalnych, a co najważniejsze wyeliminowanie przyczyny, uwolnienie korzenia nerwowego w przypadku uszczypnięcia. Leczenie najlepiej rozpocząć już od pierwszych objawów; leki stosowane bez zgody lekarza mogą oczywiście złagodzić ból, ale nie mogą całkowicie wyeliminować przyczyny i nawrotu choroby.
Wszystkie leki mają ścisłe instrukcje stosowania, częstotliwość i czas podawania. Bardzo często, po złagodzeniu zespołu bólowego, osoba zapomina o problemie i przestaje brać leki. Istnieją jednak leki, które zaczynają działać już po kilku miesiącach (chondroprotektory), więc tygodniowy lub nawet miesięczny kurs nie przyniesie żadnych rezultatów. Poza tym silny ból czasami wymaga zastrzyków lub blokad, których nie można wykonać w domu.
W przypadku bólu w ostrym okresie procedura jest następująca:
- Odpoczynek w łóżku.
- Leki. Głównie NLPZ, które jednocześnie łagodzą ból i zmniejszają stany zapalne.
- Lokalne leki. Nakładaj na skórę w dotkniętym obszarze.
- Leki zwiotczające mięśnie. Łagodzi skurcze mięśni.
- Blokady terapeutyczne (zastrzyki).
Po upływie ostrego okresu wszelkie wysiłki mają na celu unieruchomienie mięśni i stymulację procesów regeneracyjnych. Pokazane są ćwiczenia, masaże, refleksologia. Przepisane:
- Leki chondroprotekcyjne, które promują odbudowę uszkodzonej chrząstki.
- Leki angioprotekcyjne poprawiające elastyczność naczyń.
- Witaminy (zastrzyki) i minerały, w szczególności gr. B i Ca, które poprawiają stan tkanki kostnej.
- Diuretyki (tabletki lub zastrzyki, usuwają nadmiar wody i eliminują obrzęki).
- Leki immunomodulujące.
Metody fizjoterapeutyczne mają dobre wyniki w leczeniu osteochondrozy; łagodzą obrzęki i stany zapalne, zmniejszają ból, stymulują unieruchomienie mięśni i krążenie krwi. Stosuje się następujące metody fizjoterapeutyczne:
- Darsonwalizacja.
- Ultradźwięki i elektroforeza.
- Promieniowanie laserowe.
- Magnetoterapia i zabiegi termiczne.
Najlepszą opcją w przypadku osteochondrozy lędźwiowo-krzyżowej jest leczenie w sanatorium, gdzie zgodnie z diagnozą zostanie przeprowadzony pełen zakres wszystkich niezbędnych działań terapeutycznych. Aby całkowicie przywrócić funkcje motoryczne w odcinku lędźwiowym, konieczna jest dobra regeneracja tkanek, która następuje w ciągu 5-6 miesięcy, pod warunkiem stosowania się do wszystkich zaleceń lekarza.
Terapia ruchowa pomoże Ci odzyskać siły
Na samym początku pojawienia się osteochondrozy lędźwiowej pomagają proste ćwiczenia. Ćwiczenia fizjoterapeutyczne, przy braku poważnych zmian strukturalnych, mogą postawić każdego człowieka na nogi. Ćwiczenia zalecane przy dolegliwościach odcinka lędźwiowego są standardowe, jednak nadal ustalane są z lekarzem po szczegółowym badaniu pacjenta. Ćwiczenia nie zawsze są wskazane; czasami mogą nawet wyrządzić krzywdę, jeśli zaczniesz je wykonywać w niewłaściwym momencie.
Aby zapobiec osteochondrozie lędźwiowej, należy okresowo wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie pleców. Wszystkie ćwiczenia wykonujemy powoli, bez szarpnięć:
- Pozycja wyjściowa: leżenie na brzuchu. Nie używając rąk i kolan, unieś wyprostowane nogi tak wysoko, jak to możliwe. Powtórz ruchy 10 razy.
- Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach. Unieś miednicę do góry i pozostań w tej pozycji przez kilka minut.
- Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach. Unieś nogi i rozłóż je prosto na boki, wróć do pozycji wyjściowej. Powtórz - 12 razy.
Nieocenione w profilaktyce choroby są ćwiczenia pozwalające na dokładne rozciągnięcie mięśni i więzadeł dolnej części pleców. Wykonuje się je płynnie, więzadła należy rozciągać pod lekkim naciskiem i stopniowo. Wykonując ćwiczenia, nie musisz podejmować nadmiernego wysiłku; ważna jest tutaj jakość, a nie ilość powtórzeń:
- Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, ramiona przyciśnięte do podłogi, ramiona rozłożone na boki. Powoli obracaj nogi zgięte w kolanach w bok, wróć do pozycji wyjściowej, a następnie przesuń je w drugą stronę. Mięśnie pleców są rozluźnione, powtórz 3 razy.
- Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach. Przyciśnij prawą nogę do klatki piersiowej i jednocześnie przechyl w jej stronę głowę, ramiona pozostając na podłodze. Wyprostuj się i powtórz ćwiczenie lewą nogą.
- Pozycja wyjściowa: stojąc na czworakach. Mięśnie brzucha są rozluźnione, należy pochylić dolną część pleców, następnie mięśnie brzucha napinają się i wyginają dolną część pleców w górę.
Należy pamiętać, że w przypadku wystąpienia bólu krzyża nie można wykonywać żadnych ćwiczeń. Następnie przebieg terapii ruchowej zostaje na chwilę odroczony i kontynuuje się leczenie zachowawcze, mające na celu łagodzenie bólu i przywrócenie funkcjonowania więzadeł, mięśni, nerwów i naczyń krwionośnych w okolicy lędźwiowej.